Schematy instalacji elektrycznych i ich elementy

Jeszcze przed rozpoczęciem prac wykonawczych należy ustalić, jakie zadania ma spełniać instalacja w konkretnym budynku. Na tym etapie łatwo skupić się na liczbie gniazd czy punktów oświetleniowych, jednak równie ważne są kwestie związane z rozmieszczeniem urządzeń, sposobem prowadzenia przewodów a także dostępnością poszczególnych elementów później. Projektowanie instalacji elektrycznych i teletechnicznych powinno uwzględniać rzeczywisty układ pomieszczeń i ich funkcje.

Innego rozwiązania wymaga przestrzeń mieszkalna, innego zaplecze techniczne, a jeszcze innych założeń potrzebują pomieszczenia, w których pracuje wiele urządzeń elektronicznych. W praktyce istotne okazują się wręcz detale, takie jak planowane ustawienie mebli, lokalizacja sprzętu czy wysokość zabudowy. Punkt zaplanowany na etapie projektu może bowiem w późniejszym czasie wyszukać się w miejscu zasłoniętym przez wyposażenie. Zmiana takiego szczegółu po wykonaniu tynków albo zabudowy jest już znacznie bardziej kłopotliwa niż korekta dokumentacji przed rozpoczęciem robót.

Dużo sugestie wymaga także koordynacja różnorakich instalacji znajdujących się w tych samych przestrzeniach. Przewody elektryczne i teletechniczne nie są prowadzone w oderwaniu od pozostałych instalacji budynku. W stropach, ścianach, szachtach i sufitach podwieszanych może znajdować się jednocześnie kilka różnorakich systemów. Właściwie każdy z nich zajmuje określoną przestrzeń, a dostępne miejsce jest ograniczone. Przy projektowaniu trzeba więc przewidzieć przebieg tras w taki sposób, by późniejsze wykonanie nie wymagało ciągłego zmieniania przedtem przyjętych rozwiązań. Na budowie zdarzają się sytuacje, w których zaplanowana trasa okazuje się niemożliwa do zaprojektowania z powodu szczegółu konstrukcyjnego albo kolizji z inną instalacją. Wtedy potrzebna jest decyzja, czy przemienić przebieg przewodu, jego punkt zakończenia, czy też sposób prowadzenia całej trasy. Takie korekty mają własne konsekwencje i dlatego im przedtem zostaną zauważone, tym łatwiej je uwzględnić bez ingerowania w wykonane już elementy.

W instalacjach teletechnicznych szczególne znaczenie ma przewidywanie sposobu zastosowania infrastruktury. Sama obecność przewodu w ścianie nie znaczy jeszcze, że dane miejsce będzie praktyczne. Powinno się uwzględnić odległość między punktem przyłączeniowym a urządzeniem, dostęp do miejsca zakończenia kabla a także sposobność wymiany albo rozbudowy systemu. Tyczy się to w głównej mierze sieci komputerowych, monitoringu, sprawdzeniu dostępu, instalacji domofonowych i różnych systemów automatyki. Przy większej liczbie przewodów bardzo szybko pojawia się też kwestia ich identyfikacji. Jeżeli już kable nie są odpowiednio opisane, prędzej czy później postanowienie, dokąd prowadzi określony przewód, może wymagać dodatkowych pomiarów i prac. Z tego powodu znaczenie ma nie tylko i wyłącznie samo wykonanie instalacji, niemniej jednak również sposób dokumentowania jej przebiegu. Świetnie opisana infrastruktura pozwala w przyszłości odnosić się do rzeczywistego układu, w szczególności jeżeli już w trakcie robót wprowadzono zmiany względem pierwotnych zaleceń.

Osobnym zagadnieniem jest możliwość przyszłej modernizacji. Budynek rzadko pozostaje przez cały okres użytkowania z dużą dokładnością podobny, jak w dniu oddania do użytku. Zmienia się wyposażenie, ukazują się nowe urządzenia, rozbudowywane są sieci, a pomieszczenia mogą otrzymać inne użycie. Nie każdą możliwą edycję da się przewidzieć, dlatego projektowanie nie powinno polegać na tworzeniu instalacji pod hipotetyczne potrzeby bez ograniczeń. Rozsądniejsze jest określenie tych obszarów, w których prawdopodobieństwo późniejszej ingerencji jest większe, i odpowiednie zaplanowanie infrastruktury właśnie tam. Nierzadko będzie to pozostawienie wolnego miejsca w rozdzielnicy, innym razem przygotowanie dodatkowej trasy kablowej lub odpowiednie rozmieszczenie punktów przyłączeniowych. Znaczenie ma w dodatku zachowanie proporcji między obecnymi wymaganiami a planowanymi widokami na przyszłość rozbudowy. Właściwie każde dodatkowe rozwiązanie znaczy bowiem więcej materiałów, większy zakres prac i konieczność późniejszego utrzymania kolejnych elementów instalacji.

Więcej informacji: projektowanie instalacji elektrycznych.