W codziennych sprawach związanych z pieniędzmi znaczenie ma nie tylko i wyłącznie rodzaj wybranej usługi, niemniej jednak również sposób działania instytucji, która ją świadczy. W polskim sektorze bankowym funkcjonują podmioty o różnorakich formach organizacyjnych, a jednym z nich jest bank spółdzielczy. Jego charakter wynika przede wszystkim z tego, że działa jako spółdzielnia, a nie jako typowa spółka akcyjna.
W strukturze takiej instytucji występują członkowie posiadający udziały, a ich prawa i obowiązki określają przepisy oraz statut. Nie znaczy to natomiast, że każda osoba korzystająca z rachunku musi zostać członkiem. W praktyce klient i członek spółdzielni mogą być dwiema różnymi rolami. To rozróżnienie jest ważne, ponieważ pozwala uniknąć częstego błędu polegającego na utożsamianiu samego posiadania konta z uczestnictwem w strukturze właścicielskiej banku.
Kiedy pojawia się pytanie, czym różni się bank spółdzielczy od banku komercyjnego, warto rozpocząć właśnie od sposobu organizacji. W banku komercyjnym właścicielami są akcjonariusze, jednakże w banku spółdzielczym występują członkowie spółdzielni. Odmienna jest zatem nie tylko metoda prawna, ale także mechanizm związany z uczestnictwem właścicielskim. Z punktu widzenia osoby wykonującej przelew czy korzystającej z karty różnica ta może pozostać praktycznie niezauważalna. Bardziej widoczna staje się przy analizowaniu zasad członkostwa, organów banku oraz sposobu podejmowania określonych decyzji. Warto również pamiętać, że bank spółdzielczy wciąż wytwarza czynności bankowe i podlega regulacjom dotyczącym sektora bankowego. Nie powinno się więc traktować go jako instytucji o w pełni innym charakterze niż pozostałe banki.
Drugą kwestią jest skala a także sposób prowadzenia działalności. Bankowość spółdzielcza ma silne związki z lokalnymi społecznościami i przez lata była związana między innymi z obsługą rolnictwa, niewielkich przedsiębiorstw a także klientów z mniejszych miejscowości. Aktualnie poszczególne banki mogą jednakże znacząco się od siebie różnić. Jeden może działać na niewielkim obszarze, w trakcie gdy inny ma rozbudowaną sieć placówek i szeroki zakres obsługi elektronicznej. Nie warto więc wyciągać wniosków dotyczących konkretnego banku wyłącznie na podstawie jego spółdzielczego charakteru. Przy realnym wyborze usługi znaczenie mają szczegóły zapisane w umowie i regulaminach. Dotyczy to w głównej mierze opłat za prowadzenie rachunku, zasad korzystania z karty, kosztów przelewów, warunków kredytowania czy dostępnych metod kontaktu z bankiem. Sama forma organizacyjna nie przesądza o tych parametrach.
Istotnym elementem pozostaje także lokalność, która w przypadku bankowości spółdzielczej może wpływać na sposób funkcjonowania instytucji, ale nie stanowi uniwersalnej zasady. Zakres działalności uzależniony jest od konkretnego podmiotu, jego wielkości oraz przyjętego modelu organizacyjnego. Z perspektywy klienta ważne jest rozdzielenie informacji o rodzaju banku od oceny pojedynczej usługi. To, że dana instytucja jest spółdzielcza, mówi przede wszystkim o jej strukturze prawnej i właścicielskiej, jednakże nie odpowiada samo w sobie na pytania o koszty, przystępność towarów czy sposób obsługi. Przy analizowaniu oferty trzeba więc sprawdzać bieżące dokumenty a także dokładnie określone warunki. Takie podejście ma znaczenie w szczególności wtedy, gdy porównywane są instytucje o różnej formie prawnej, ponieważ jednakowo wyglądająca usługa może być regulowana odmiennymi zasadami szczegółowymi.
Źródło informacji: spółdzielczy bank.