Przygotowywanie posiłków w różnych częściach świata wiąże się z odmiennym podejściem do składników, przypraw i sposobu podawania jedzenia. W Indiach duże znaczenie mają lokalne warunki uprawy, dostępność towarów oraz zwyczaje powiązane z codziennym życiem. W niektórych domach posiłki opierają się głównie na roślinach strączkowych i warzywach, w innych częściej stosuje się ryby, drób lub baraninę.
Różnice widoczne są również w sposobie planowania menu. Nie za każdym razem przygotowuje się jedno danie, które ma zawierać wszystkie składniki. Na prawdę bardzo często osobno gotuje się ryż, przyrządza warzywa i przygotowuje sos, a dopiero na talerzu łączy się je w odpowiednich proporcjach. Dania indyjskie mogą posiadać postać gęstych potrawek, smażonych przekąsek, pieczonych placków lub potraw ryżowych z dodatkiem aromatycznych składników. Ich nazwy nie za każdym razem wskazują na tożsamy sposób przygotowania, ponieważ przepisy zmieniają się zależnie od regionu, rodzinnych przyzwyczajeń i dostępnych produktów. Nawet popularne potrawy mają sporo odmian, a drobna zmiana proporcji może wpłynąć na ich smak i konsystencję.
Istotnym elementem wielu przepisów jest praca z przyprawami, które dodaje się na różnych etapach gotowania. Pełne nasiona kuminu, gorczycy lub kolendry można krótko podgrzać na tłuszczu, zanim trafią do garnka pozostałe składniki. Powinno się jednak kontrolować temperaturę, ponieważ niewielkie nasiona bardzo szybko się przypalają i mogą nadać potrawie gorzki posmak. Mielone przyprawy zachowują się przeciwnie, dlatego na prawdę często dodaje się je razem z niewielką ilością płynu albo po wcześniejszym podsmażeniu cebuli i pomidorów. Indyjskie jedzenie nie za każdym razem jest ostre. O poziomie pikantności decyduje głównie ilość i rodzaj chili, jednakże kardamon, cynamon, kurkuma czy koper włoski wpływają na aromat w inny sposób. Znaczenie ma też świeżość towarów. Przyprawy przechowywane przez długi okres czasu w otwartych opakowaniach stopniowo tracą intensywność, co może skłaniać do zmiany ich ilości w przepisie. Nie powinno się jednakże zwiększać wszystkich proporcji jednocześnie, ponieważ łatwo wówczas zatrzeć różnice między poszczególnymi składnikami. W praktyce nie gorzej dodawać przyprawy stopniowo i sprawdzać smak na kolejnych etapach przygotowania, zwłaszcza gdy receptura zawiera kilka mocnych aromatów.
Osobną część tradycji kulinarnej stanowią potrawy przygotowywane z ciasta, ryżu i fermentowanych składników. Dosa to cienki placek sporządzany zazwyczaj z ciasta na bazie ryżu i soczewicy, które przed użyciem pozostawia się do fermentacji. Proces ten wpływa na strukturę ciasta i jego smak, a czas fermentowania zależy w głównej mierze od temperatury otoczenia. Z kolei idli to miękkie, gotowane na parze placuszki, na prawdę często podawane z chutneyem lub sosem na bazie soczewicy. W obu przypadkach ważne są proporcje składników oraz właściwa konsystencja masy. Zbyt gęste ciasto może utrudnić pozyskanie cienkiej dosy, natomiast niewłaściwe warunki fermentacji wpływają na końcowy rezultat. W innych częściach kraju częściej spotyka się roti, chapati i naan, czyli różnorodne rodzaje pieczywa podawanego do potraw z sosem. Nie są to nazwy zamienne, ponieważ poszczególne rodzaje placków różnią się składem, techniką przygotowania i sposobem wypieku. Kuchnia indyjska obejmuje też potrawy z ryżu, takie jak pulao i biryani. W współzależności od przepisu ryż może być gotowany razem z przyprawami i dodatkami albo przygotowywany w kilku etapach, co wymaga kontroli ilości płynu i czasu obróbki.
Na sposób jedzenia wpływają również zwyczaje rodzinne, religijne i regionalne. W wielu społecznościach istotną rolę odgrywają posiłki bezmięsne, ale nie oznacza to, że wszystkie osoby w Indiach stosują taką samą dietę. Przeznaczenie mleka, jogurtu, masła klarowanego czy roślin strączkowych zależy od dokładnie określonej tradycji i rodzaju potrawy. W przepisach wegetariańskich białko może pochodzić w głównej mierze z soczewicy, ciecierzycy, fasoli, grochu albo sera paneer. Przy kształtowaniu posiłku znaczenie ma również porównanie składników o różnej strukturze. Miękkie warzywa w sosie mogą być podawane z sypkim ryżem, a gęsta potrawa z soczewicy z plackiem, którym nabiera się porcje. Dodatki, takie jak raita na bazie jogurtu, chutney z ziół czy marynowane warzywa, wprowadzają odmienne smaki i zmieniają sposób odbierania głównego dania. Nie wszystkie dodatki pasują do każdej receptury, a ich ilość powinna uwzględniać intensywność przypraw a także konsystencję pozostałych elementów. Przy odtwarzaniu konkretnych potraw warto więc sprawdzać regionalne pochodzenie przepisu, rodzaj używanego produktu i opis kolejnych etapów przygotowania, zamiast opierać się tylko na nazwie dania albo ogólnym określeniu kuchni.
Zobacz więcej: restauracja indyjska Warszewo.